GESCHIEDENIS VAN DE NATUURLEI
Het gebruik van natuurleien heeft een lange weg afgelegd in de geschiedenis van de mensheid. Vooral in de regio's waar men makkelijk toegang had tot dit materiaal, is het gebruik zeker zo oud als het gebouw zelf.
Reeds in het stenentijdperk werd het aangewend in verre gebieden zoals England, Syrië, Zuid Italië of zelfs de Hybriden.
In de oudheid, sinds de Egyptenaren tot de Spaanse Kelten in het noord westen gebruikte men leisteen, deze laatste als het constructie materiaal voor hun versterkte gebouwen, de " Castros " of verschillende gegroepeerde gebouwen.
De Romeinse beschaving heeft eveneens gebruik gemaakt van dit materiaal als bedekking voor hun woningen en als grondstof voor hun militaire en administratieve gebouwen. Een voorbeeld zijn de omwallingen van Lugo in Galicië, een versterkte constructie uit de derde eeuw die onlangs opgenomen is de werelderfgoed lijst.
MIDDELEEUWEN
Het gebruik van natuurleien als een belangrijk bouwmateriaal is geëvolueerd in de loop van de middeleeuwen.
De eerste systematische exploitaties dateren uit XII eeuw in de Rijn en Moezel vallei (Duitsland) en breide zich uit naar koudere en regenachtige landen zoals Frankrijk, Engeland en Ierland.
Vanaf de XIII eeuw kon men fijnere en dunnere platen (leien) bekomen en deze hebben de belangstelling gewekt van bouwers en architecten.
WALES
De exploitaties in Noord-Wales zijn zonder enige twijfel referenties in de geschiedenis van het ontginnen van leiensteen. Met de bevolkings aangroei in het land vanaf de XVI eeuw, was er een enorme binnenlandse vraag en verschillende groeves zijn open gegaan.
De Leien uit Wales zijn later ingevoerd in andere landen via waterwegen en over zee, zoals Engeland, Schotland, België, Nederland en Ierland.
De Belangrijkste groeves waren Penrhyn, Dinorwig en Ffestiniog.
Het hoogtepunt voor de groeves in Wales was rond de jaren 1890, maar verschillende factoren zoals stijgende exploitatie kosten, concurrentie van kleipannen, met de verschrikkelijke gevolgen van de twee wereldoorlogen welke tot vermindering van de arbeidskrachten heeft geleid met een crisis tot gevolg in de sector. Door deze reden is Dinorwig gesloten in 1969.
Vandaag , dank zij de technologische vooruitgang die de winning heeft geoptimaliseerd, zijn er nog enkele lokale exploitaties in Noord-Wales voor vooral binnenlandse markt, maar zonder te vergeten dat zij een deel van de buitenlandse markt behouden.
SCHOTLAND
De Schotse markt in de tijd gebruikte quasi de totaliteit van de binnenlandse productie. Hoofdzakelijk voor de bouw van nobele gebouwen. Er zijn gegevens terug gevonden tot de XVI eeuw zelfs als ze gebouwd zijn in de XVII en XIX eeuw, wanneer de historische gebouwen zoals de kathedraal van Glasgow en de kastelen van Cawdor en Drum gebouwd werden.
FRANKRIJK
De eerste referenties betreffende gebruik van leisteen voor daken gaat terug tot het jaar 592, wanneer de bisschop van Angers opdracht geeft voor de bouw van verschillende gebouwen met leien als dakbedekking.
Later in de XV en XVI eeuw heeft men verschillende afzettingen van leisteen ontdekt.
In de XVIII eeuw waren de belangrijkste productie zones gesitueerd in Angers et Trélazé (Loire streek) en Fumay en Rimogne (Franse Ardennen) Er waren kleinere groeves in andere delen van het land zoals de Alpen zone, Pyreneeën en de regio Morlaix in Bretagne.
Momenteel bevind de grootste afzetting zich in de regio van Anjou en Mayenne.
Het is zonder twijfel de exploitatie van Trélazé in het bekken van Anjou.
Er zijn ook nog belangrijke afzettingen in Bretagne, de Ardennen, de Alpen en de Pyreneeën.
USA
Leien werden voor de eerste maal gebruikt in de Verenigde Staten in de XVII eeuw in de regio's Boston en Philadelphia. Deze werden geïmporteerd vanuit Wales.
De eerste exploitaties van leien begin de XIX eeuw gebeurde door immigranten uit Wales die het commercieel potentieel van leien kenden.
Vanaf de laatste decennia van de XIX eeuw tot aan de eerste wereldoorlog, bloeide de leisteen industrie in Amerika, voorheen een importeur en exporteur van leien te zijn.
De voornaamste groeves waren gesitueerd in Vermont, New York, Virginia, en Pennsylvania. Eveneens door gebrek aan arbeiders ten gevolge van de oorlog kwam de industrie in een aanzienlijke crisis situatie terecht zoals in Europa.
Op heden zijn de groeves in Vermont nog open met een vooral voorbehouden productie voor renovatie maar ook voor nieuwbouw.
SPANJE
Het is in het begin van de XX eeuw wanneer Spanje zich lanceert in de industriële exploitatie van natuurleien. In de 60 er jaren zijn de eerste exporten op gang gekomen.
Op dit ogenblik is Spanje wereldleider betreffende productie van natuurleien, met een volume van 80% voor export van de geproduceerde leien. Galicië is de eerste van de Spaanse regio's in de productie van natuurleien met dichtbij de 60% van de binnenlandse productie gevolgd door Castilla Y Leon met 40%.
De huidige tendens is de voortzetting van de groei in een sector die vandaag een van de motoren van de financiële industrie in Galicië vormt.
De afzettingen van natuurleien in Spanje in de volgende gebieden gehergroepeerd worden.
In Galicië
- De regio Valdeorras in de provincie Orense. Waar de grootste concentratie van exploitaties en ondernemingen zich bevinden vooral in de gemeente Carballeda.
- De regio Quiroga in de provincie Lugo, tweede producteur.
- De regio Ortiguera in de provincie La Coruna
- De regio Mondonedo in de provincie Lugo, met name in de gebieden Mondenedo, Pastoriza, Lorenzana, et Pol.
- De regio Fonsagrada eveneens in Lugo.
In Castilla Y Leon
- In de provincie Leon de zone de zone bij uitstek met de omvattende fabrikanten.
San Pedro de Trones, La Bana, Castrillo de Cabrera, Benuza, Paramo Sil, Oencia, ...
- In de provincie Zamora en in de regio Aliste.
In deze gebieden wordt bijna 100% van de leien ontgonnen. Er zijn nog enkele kleinere groeves actief in de regio Segovia en Extramadoudra . Het is eveneens noodzakelijk om in gedachten te houden dat de productie van Spaanse natuurleien voor dakbedekking om en bij de 80% van de wereld productie inhoud.
